چیرۆكی ئازایەتیی شەهید ئاسۆ تەلانی

كوردستان مێژوویەكی پڕ لە سەروەریی هەیە، چونكە بە دەستی لاوانی چاونەترس و بێباك لە سێدارە و زیندان نووسراوەتەوە، یەكێك لەو ئەستێرە درەوشاوانەی ئاسمانی رزگاریی كوردستان، شەهید فەخرەدین حەمەساڵح كاكەسوور، ناسراو بە (ئاسۆ تەلانی) یە.
لەدایكبووی ساڵی 1967ی بنەماڵەیەكی نیشتمانپەروەری گوندی (تەلان)ی قەزای دوكانە، قۆناغی سەرەتایی لە گوندەكەی خۆی و قۆناغی ناوەندیشی لە شارۆچكەی دوكان تەواو كردووە، هەر لە تەمەنی مێردمنداڵییەوە هەستی نەتەوەیی لە ناخیدا چەكەرەی كردووە، ساڵی 1981 پەیوەندیی كردووە بە رێكخستنەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستانەوە، وەك ئەندامێكی چالاك، چاونەترس و پڕ لە وزە بووە و رۆڵێكی كاریگەری هەبووە لە خەباتی نهێنیدا.
ساڵی 1982 كاتێك شەپۆلێكی بەهێزی خۆپیشاندانی خوێندكاران شار و شارۆچكەكانی وەك سلێمانی، رانیە و قەڵادزێی گرتەوە، ئاسۆ لە خوێندنگەكەی خۆی لە دوكان بێدەنگ نەبوو، دوكان بەهۆی پێگە ستراتیژییەكەی، بوونی بەنداوی دوكان و ئامادەیی بەردەوامی هێزە ئەمنییەكانی رژێمی بەعس، وەك سەربازگەیەكی قایمكراو بوو، هێنانەئارای خۆپیشاندان لە شوێنێكی وەدا، رێك وەك گڕگرتنی پشكۆیەك بوو لەناو دەریادا.
ئاسۆ و هاوڕێكانی هەموو بەربەستەكانی مەترسییان بڕی، لەناو پۆلەكەیاندا دروشمی دژ بە رژێمی بەعسیان بەرز كردەوە، ئەم رووداوە بووە هۆی دەمەقاڵێی توند لەنێوان ئاسۆ و بەڕێوەبەری خوێندنگەكەدا، دوا بە دوای ئەوە، چونكە مەترسیی جدی لەسەر ژیانی دروست بوو، ناچار لە هەمان ساڵدا (1982) دەستبەرداری خوێندن بوو و تفەنگی خەباتی کردەشان و روویكردە شاخ.
لە سەرەتای تێكەڵبوونی بە كاروانی پێشمەرگایەتی، لە بەشی كۆمەڵایەتیی مەڵبەندی دوو دەستبەكار بوو، پاشان لەسەر داوای خۆی گواسترایەوە بۆ تیپی 23ی سورداش، ئاسۆ بووە نموونەی پێشمەرگەی ئازا، رووخۆش و خاوەن رەوشتێكی بەرز.
بە شایەدیی هاوڕێ پێشمەرگەكانی، كەسایەتییەكی قسەخۆش و خاوەن خەندە بووە. خۆشەویستی خەڵكی گوندەكان، جووتیاران، كاسبكاران و بە تایبەتی منداڵان بوو، چونكە بە باشی لە جیهانی پاكی منداڵان تێدەگەیشت.
ئاسۆ تەنها شۆڕشگێڕی سەنگەر نەبوو، بەڵكو روحی وەرزشیشی هەبوو، لە ساڵانی هەشتاكاندا، تیپێكی میللیی تۆپی پێی لە پێشمەرگە هاوڕێكانی دروست كرد و خولێكی ناوخۆیی بۆ تیپی گوندەكانی وەك (كۆكە، كرژە، قەرەچەتان و شوێنەكانی تر) رێكخست، ئەم چالاكییە وەرزشییە لە ناوچەكەدا، دەنگدانەوەیەكی گەورەی دروست كرد.
ساڵی 1984 و لە گەرمەی وتووێژەكانی نێوان حكومەتی عیراق و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا، لەسەر بڕیاری سەرۆك مام جەلال، فەرماندەی نەمر غەریب عەسكەری مەفرەزەیەكی لە پێشمەرگەكانی تیپی 23ی سورداش هەڵبژارد، تا بۆ ئەركێكی گرنگ بچن بۆ چوارقوڕنە. ئاسۆش یەكێك بوو لە ئەندامانی ئەو مەفرەزەیە.
لەم نێوەندەدا، ئاسۆ هەواڵی بۆ ماڵەوە ناردبۆوە كە (جەژن دەگەڕێمەوە)، لە رۆژی 28/6/1984 (كە بەرامبەر بوو بە رۆژی عارەفە)، بە بێ رەچاوكردنی هەلومەرجی ئاشتی و ئۆقرەیی وتووێژەكان، جاش و چەكدارەكانی رژێم لەپڕ پەلاماری مەفرەزەكەی پێشمەرگەیاندا، لە دەستڕێژی یەكەمدا، ئاسۆ تەلانی شەهید دەکەن.
قسەكەی راست دەرچوو، ئەو بۆ جەژن گەڕایەوە، بەڵام نەك بە زیندویی، بەڵكو تەرمەكەی لە رۆژی جەژندا گەیشتەوە دەستی بنەماڵەكەی، بەمەش بوو بە یەكەم شەهیدی سەردەمی وتووێژی ساڵی 1984  كە دواتریش چەندین سەركردە و فەرماندەی ناوداری وەك (ملازم سەید كەریم و مامەڕیشە)، لە هەمان كەشوهەوای پڕ لە پیلاندا، شەهید كران.