سندوقە رەشەكەی رێكخستن و هەڵۆی نەبەردیی زیندان

مامۆستا سەركەوت، تەنیا ناسناوی رێكخستن، یان ناوی دووەم و نهێنیی شەهیدی سەركردە مامۆستا جەمال تاهیر نەبوو، بەڵكو سیمبولی بڕوا، خۆڕاگری و كلیلی نهێنییە زۆر هەستیارەكانی شۆڕش بوو، لەو سەردەمە سەختەدا كە بەرپرسیارییەتی راستەوخۆی تەواوی هێڵەكانی رێكخستنی سنووری پارێزگاكانی سلێمانی، بەغدا و خانەقینی لەسەر شان بوو، هاوكات رێنماییكار و سەرپەرشتیاری سەرەكیی تەواوی سنوورەكانی دیكەی كوردستان و عیراقیش بوو، بەرپرسانی رێكخستن بۆ هەر هەنگاوێك، رێنماییان لە حیكمەت و ژیریی مامۆستا سەركەوت وەردەگرت.
ئەمە بە روونی دەری دەخات كە رۆڵی دیار و مێژوویی مامۆستا جەمال تاهیر لە گەشەپێدان و جۆشدانی كوورەی رێكخستنەكانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا لە چ ئاستێكی بەرز و ستراتیژیدا بووە، ئەو سەركردەیە، بەر لەوەی پەیوەندی بە شاخ و سەنگەری پێشمەرگایەتییەوە بكات، پایەیەكی سەرەكی و بڕبڕەی پشتی شۆڕشی نوێ بوو. بەجۆرێك كە ئاشكرابوون، یان كەوتنی، بە واتای هەڵتەكاندنی تەواوی تۆڕی رێكخستنەكان و زەبرێكی كەمەرشكێن دەبوو بەر جەستەی شۆڕش دەکەوت.
ساتێك كە مامۆستا سەركەوت كەوتە بەر سوسەی سیخوڕەكانی رژێم و لە ئەنجامدا بە دەریایەك لە نهێنییەكانی رێكخستنەوە دەستگیركرا، دڕندەترین جۆرەكانی ئەشكەنجەی جەستەیی و دەروونیی بەرامبەر گیرایە بەر تا دەمی نهێنییەكان بكرێتەوە، بەڵام خۆڕاگریی ئەفسانەییی مامۆستا لەناو ژوورە تاریكەكانی تاكەكەسی و لەژێر قامچیی جەلادەكاندا، سەلماندی كە ئەم پیاوە شایستەی ئەو ئەركە مێژووییە گەورەیە بووە كە خرابووە سەر شانی. ئەو وەك سندوقێكی پۆڵایینی زانیاری وابوو، هیچ هەڕەشە، زریان و تارماییەكی مەرگ نەیتوانی بیكاتەوە. لە هەردوو جارەكانی دەستگیركردنیدا، سەربەرزانە توانی شۆڕش، حزب، گەل و نیشتمانەكەی لە كارەسات و شكستێكی گەورەی رێكخستن بپارێزێت، هەر لـــەمەوە بوو كە ناونیشانی پڕ لە شانازیی (پاڵەوانی زیندان)ی پێبەخشرا.
كورتەیەك لە وێستگەكانی خەباتی
مامۆستا جەمال تاهیر، لەدایكبووی ساڵی 1943ی شارۆچكەی بەرزنجەیە، دەرچووی پەیمانگەی مامۆستایانی سلێمانیەوە و ساڵی 1964 بە مامۆستا دامەزراوە.
ساڵی 1960 لە ریزەكانی یەكێتیی قوتابیانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستاندا دەستی بە تێكۆشان كردووە، ساڵی 1970 و لە سەرەتای دامەزراندنی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستاندا، پەیوەندیی بە رێكخستنەكانییەوە كردووە.
ساڵی 1971 كرا بە ئەندامی ناوچەی سلێمانی و بەرپرسی رێكخراوی سەربازیی پارتی، ساڵی 1973 بووە بە لێپرسراوی رێكخراوی وارماوا، دواتریش ئەركی ئەندامێتیی لیژنەی قەرەداغیشی پێ سپێردرا.
دوای هەرەسی ساڵی 1975 گەڕایەوە سلێمانی و بە وزەیەكی نوێوە دەستی كردەوە بە رێكخستنەوەی ریزەكانی كۆمەڵەی رەنجدەران.
بەهۆی چالاكییە بەرچاوەكانییەوە، ساڵی 1979 لەلایەن ئەمنی سلێمانییەوە دەستگیركرا و بەهۆی ئەوەی هیچی نەدركاند، هەمان ساڵ بە لێبوردنی گشتی ئازادكرا.
ساڵی 1981 دووبارە دەستگیركرایەوە، ئەمجارەیان قورسترین ئەشكەنجەی جەستەیی و دەروونی درا و خرایە ژووری تاكە كەسییەوە، مامۆستا بۆ ئەوەی قسەكردنی بیر نەچێتەوە، رۆژانە لەبەر خۆیەوە قسەی دەكرد و پێدەكەنی؛ بە جۆرێك جەلادەكان كە ئەوەندە ئازاریان دابوو، وایان دەزانی شێت بووە، بەڵام سەرەنجام دوای زیاتر لە ساڵێك، رۆژی 14/7/1982، بە لێبوردنی گشتی ئازادكرا.
دوای ئازادبوونی بە گوڕوتینێكی كەموێنەوە گەڕایەوە مەیدان، لە دووەم كۆنفرانسی كۆمەڵەدا بە نهێنی لە سلێمانییەوە رووی كردە شاخ و بەشداریی لە كۆنفرانسەكەدا كرد، كاتێك وەك ئەندامی سەركردایەتی هەڵبژێردرا، سەرپۆشی سەری لادا و  وەك پێشمەرگە و سەركردەیەك لە شاخ مایەوە.
لێزانی و شایستەیی مامۆستا جەمال تاهیر لە شاخیشدا بینرا و هەستی پێدەکرا، بەجۆرێك لە ساڵی 1983دا كرا بە ئەندامی مەكتەبی سیاسی و بەرپرسی مەكتەبی رێكخستن.
 بەداخەوە، رۆژی 14/7/1983 كە بە رێگەوە بوو بۆ بەشداریكردن لە كۆبوونەوەی سەركردایەتیی ی.ن.ك، لە گوندی زیخانی ناوچەی بالیسان، بە رووداوی ئۆتۆمبێل شەهید بوو.