داهاتی دەروازەکانی هەرێمی کوردستان کەمیکردووە و ڕێککەوتنێکی نوێ دەکرێت

دیمەنی بارهەڵگرەکان لە یەکێک لە دەروازە سنوورییەکان لە کاتی هاوردەکردنی کاڵا بۆ هەرێمی کوردستان و عێراق

پووختەی هەواڵەکە:

• داهاتی گومرگی هەرێمی کوردستان بەهۆی جەنگی نێوان ئەمریکا و ئێران و پێنەدانی دۆلار بە بازرگانان کەمیکردووە.
• هەرێمی کوردستان و عێراق لەسەر دابەشکردنی داهاتی دەروازە سنوورییەکان بە ڕێژەی 50% بە 50% ڕێککەوتوون.
• سیستمی ئەلیکترۆنیی “ئەسیکۆدا” لە سەرەتای مانگی ئەیلولەوە لە دەروازەکانی هەرێمی کوردستان جێبەجێ دەکرێت.
• جێبەجێکردنی سیستمی نوێی گومرگی دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی باج لەسەر بەشێک لە کاڵا و پێداویستییە ڕۆژانەکان.

زانیارییەکان نیشانی دەدات داهاتی گومرگی لە دەروازە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان بەهۆی ئاڵۆزییە سەربازییەکانی ناوچەکە و جەنگی نێوان ئەمریکا و ئێران ڕووی لە کەمی کردووە. ئەم دۆخە هاوکاتە لەگەڵ بڕیاری پێنەدانی دۆلار بە نرخی فەرمی لەلایەن بانکی ناوەندییەوە بە بازرگانانی هەرێم، کە وایکردووە جوڵەی بازرگانی لە دەروازەی ئیبراهیم خەلیل پاشەکشە بکات. بەرپرسانی گومرگ ئاشکرای دەکەن کە بۆ ڕێگریکردن لەم کورتهێنانە، میکانیزمێکی نوێ بۆ دابەشکردنی داهات لەگەڵ بەغدا جێبەجێ دەکرێت.

بەرپرسێکی بەڕێوەبەرایەتی گشتی گومرگی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند:

• داهاتی دەروازە سنوورییەکانی هاوسنوور لەگەڵ ئێران بەهۆی لێکەوتەکانی جەنگەوە کەمبوونەوەی بەخۆوە بینیوە.
• زیادبوونی داهاتی گومرگ لە عێراق پەیوەندی بە هەوڵەکانی حکومەتەوە هەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی گەندەڵی و خۆدزینەوە لە باج.
• ڕێککەوتن کراوە داهاتی گومرگی دەروازەکان بە ڕێژەی 50% بۆ حکومەتی فیدراڵ و 50% بۆ هەرێمی کوردستان بێت.
• بۆ جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە، دوو هەژماری بانکی جیاواز بۆ دەستەی گومرگی عێراق و هەرێم لە دەروازەکان دەکرێنەوە.
• سیستمی ئەسیکۆدا عەسای سیحری نییە، بەڵکو داتا بەیسێکە بۆ تۆمارکردن و ڕێکخستنی پێناسی گومرگی کاڵاکان.

وردەکارییەکانی سیستمی ئەسیکۆدا و باجی کاڵاکان:

بەپێی زانیارییەکانی بەرپرسێکی گومرگ لە هەولێر، کۆنووسی جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا ئامادەیە و دوای پەسەندکردنی لە ئەنجوومەنی وەزیران، گشتاندنی بۆ دەکرێت. بەرپرسانی گومرگ ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم سیستمە نابێتە هۆی گرانبوونی هەموو کاڵاکان، بەڵکو بەشێک لە پێداویستییە ڕۆژانەکان باجی گومرگییان کەم دەبێتەوە. ئەم سیستمە جیهانییە کە نەتەوە یەکگرتووەکان چاودێری دەکات، ئامانجی بەستنەوەی دەروازەکانە بە بانکی ناوەندی و ڕێگریکردن لە سپیکردنەوەی پارە.

پاشخانی سیستمی نوێ و پێناسە گومرگییەکان:

عێراق لە سەرەتای ئەمساڵەوە دەستی بە کارکردن بەم سیستمە کردووە و بڕیارە هەرێمی کوردستانیش لە مانگی ئەیلولەوە بچێتە ناو پرۆسەکە. لە هەرێمی کوردستان 14 هەزار پێناسی گومرگی بوونی هەیە کە بەهۆی سیستمی ئەسیکۆداوە گۆڕانکارییان بەسەردا دێت و ژمارەی پێناسی کاڵاکان ڕێکدەخرێنەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ ستانداردە جیهانییەکاندا بگونجێن.